Πέμπτη 25 Μαρτίου 2021

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ 25η ΜΑΡΤΙΟΥ 1821

 

… με την ψυχή αναζητώντας τη χώρα των Ελλήνων

Αφιέρωμα στην 25η Μαρτίου 1821

Από την Π. Αλατζόγλου, καθηγήτρια του Ελληνικού Λυκείου Αννοβέρου

 

Την χάραξι φρόντισε τεχνικά να γίνει

Έκφρασις σοβαρή και μεγαλοπρεπής.

Το διάδημα καλλίτερα μάλλον στενό

Εκείνα τα φαρδιά των Πάρθων δεν με αρέσουν.

Η επιγραφή, ως σύνηθες, ελληνικά

Όχ’ υπερβολική, όχι πομπώδης –

Μην τα παρεξηγήσει ο ανθύπατος

Που όλο σκαλίζει και μηνά στην Ρώμη-

Αλλ’ όμως βέβαια τιμητική.

Κάτι πολύ εκλεκτό απ’ το άλλο μέρος

Κανένας δισκοβόλος έφηβος ωραίος

Προ πάντων σε συστήνω να κυττάξεις

(Σιθάσπη, προς θεού, να μη λησμονηθεί)

Μετά το Βασιλεύς και το Σωτήρ,

Να χαραχθεί με γράμματα κομψά, Φιλέλλην,

Και τώρα μη με αρχίζεις ευφυολογίες,

Τα «πού οι Έλληνες;» και «πού τα Ελληνικά

Πίσω απ’ τον Ζάγρο εδώ, από τα Φράατα πέρα».

Τόσοι και τόσοι βαρβαρότεροί μας άλλοι

Αφού τα γράφουν, θα το γράψουμε κι εμείς.

Και τέλος μην ξεχνάς που ενίοτε

Μας έρχοντ’ από τη Συρία σοφισταί,

Και στιχοπλόκοι, κι άλλοι ματαιόσπουδοι.

Ώστε ανελλήνιστοι δεν είμεθα θαρρώ.

Το κείμενο αυτό το έγραψε ο Κ.Π.Καβάφης το 1912. Κάποιος ηγεμόνας κρατιδίου δίνει οδηγίες σ’ έναν τεχνίτη να σχεδιάσει νόμισμα, το οποίο εκτός των άλλων θα κοσμεί επιγραφή στα ελληνικά και

 

μάλιστα με την προσθήκη της λέξης Φιλέλλην, προκειμένου να δημιουργείται η εντύπωση πως υπάρχει επαφή με τον ελληνικό κόσμο και τον ελληνικό πολιτισμό.

Αυτή η επιδίωξη επαφής με την αρχαία Ελλάδα και ο θαυμασμός γι’ αυτήν αποτέλεσε και σε νεότερα χρόνια το ιδεώδες μιας σειράς πνευματικών κινημάτων, όπως του ουμανισμού, της αναγέννησης και του διαφωτισμού και έγινε η αιτία του φιλελληνισμού, όπως αυτός εκδηλώθηκε στα χρόνια της Επανάστασης του 1821.

Ειδικά όταν μιλάμε για τη συγκεκριμένη εποχή, η φιλελληνική κίνηση που συνεπήρε ανθρώπους από την Αμερική έως και την Ινδία (!) οφείλεται , εκτός από το θαυμασμό προς τον πολιτισμό της αρχαίας Ελλάδας, και στο ομόθρησκο των Ελλήνων, όχι μόνο με τους ορθόδοξους Ρώσους, αλλά και με τους καθολικούς και τους προτεστάντες. Ακόμη στον πολιτικό φιλελευθερισμό (ό, τι τουλάχιστον απέμεινε απ’ αυτόν από τη Γαλλική Επανάσταση), στο ρομαντισμό, στη διεθνή φιλανθρωπία, στη δράση των Ελλήνων λογίων που ζούσαν στη Δύση, στους περιηγητές που με το έργο τους έδωσαν μιαν επίκαιρη εικόνα της νεοελληνικής ζωής και των προβλημάτων της και, βέβαια, στις πολιτικές επιδιώξεις και τους ανταγωνισμούς των Μεγάλων Δυνάμεων στο χώρο της Ανατολικής Μεσογείου.

Ο καθένας από τους παράγοντες που προαναφέρθηκαν θα μπορούσε να αποτελέσει ενδιαφέρον θέμα διερεύνησης. Σήμερα, όμως, που θυμόμαστε το γεγονός της έναρξης της Ελληνικής Επανάστασης απέναντι στον Οθωμανικό ζυγό, επέλεξα να αναφερθώ σε κάποιους εκπροσώπους του γερμανικού φιλελληνισμού, τιμώντας παράλληλα και τη χώρα που μας φιλοξενεί.

Ομολογώ πως διαβάζοντας για το θέμα αυτό ξαφνιάστηκα με την πληροφορία ότι οι περισσότεροι απ’ όσους ενεπλάκησαν στο ελληνικό ζήτημα, είτε με την πένα τους είτε με το ξίφος, ήταν Γερμανοί. Ένας ακόμη λόγος, για να γίνει μια σύντομη, έστω, αναφορά σε κάποιους απ’ αυτούς.

Σε Γερμανούς φιλέλληνες της πένας θα αναφερθώ, αφού  δείξω πρώτα το κλίμα που επικρατούσε στην Ευρώπη, όταν ξέσπασε η Επανάσταση : Στην πολιτική της Ευρώπης, λοιπόν, κυριαρχούσε ο αυστριακός καγκελάριος Κλέμενς Μέτερνιχ, που στο πλαίσιο της «Ιερής Συμμαχίας» είχε επιτύχει από το 1815 τη σύναψη μιας σειράς συμφωνιών που επισήμως είχε ως στόχο την τήρηση της ειρήνης στην Ευρώπη και τη συνεργασία μεταξύ των μοναρχιών της Αυστρίας, Πρωσίας, Βρετανίας και Ρωσίας προς επίτευξη αυτού του στόχου.

Αν και η ελληνική επανάσταση συσχετίσθηκε από τον Μέτερνιχ με το κίνημα του Καρμποναρισμού στην Ιταλία και θεωρήθηκε κίνδυνος για την ανατροπή των μοναρχιών, όμως η γερμανόφωνη κοινή γνώμη τάχθηκε με το μέρος των Ελλήνων. Στη Γερμανία η Ελληνική Επανάσταση ερμηνεύτηκε από την αρχή σαν μια ιδιαίτερη περίπτωση, διαφορετική από τις άλλες, που δεν σκόπευε στην ανατροπή κάποιας νόμιμης εξουσίας ούτε είχε σχέση με συνομωσίες όπως ο Καρμποναρισμός. Θεωρούσαν ότι τα αιτήματα των Ελλήνων ήταν δίκαια και ότι άξιζαν μια θέση στην πολιτισμένη χριστιανική Ευρώπη.

Έτσι, από το φθινόπωρο του 1821 άρχισαν να λειτουργούν στα πιο φιλελεύθερα νοτιο – δυτικά κρατίδια της Γερμανικής Συνομοσπονδίας φιλελληνικές επιτροπές οι οποίες και έστειλαν εθελοντές στην Ελλάδα και υποστήριξαν οικονομικά πρόσφυγες

Πολιτικοί και διανοούμενοι τάχθηκαν ανοικτά υπέρ της ελληνικής επανάστασης, όπως ο βαρόνος von Gagern (του πριγκιπάτου της Έσσης-Ντάρμσταντ), ο οποίος στις 19 Ιουνίου 1821 εκφωνεί ένα θερμό φιλελληνικό λόγο, που ανάμεσα στα άλλα περιλάμβανε και τα εξής:

«Ένα θανάσιμο αμάρτημα θα βαραίνει το Γερμανικό Έθνος αν δεν εγείρεται πουθενά ούτε βοήθεια ούτε φωνή προς χάριν των Ελλήνων. Αυτοί μπορεί να έχουν αρχίσει τον αγώνα τους ασύνετα, την ακατάλληλη στιγμή, με ανεπαρκή μέσα. Εγκληματίες όμως δεν πρέπει να χαρακτηριστούν γι’ αυτό το

 

λόγο. Δεν ήσαν υπήκοοι, στην έννοια του δικαίου των Εθνών και του πολιτισμού μας, αλλά σκλάβοι. Αυτό μαρτυρούν οι αρχιερείς των, που χωρίς ενοχή και χωρίς να απολογηθούν, υπέστησαν δεινόν θάνατο στις πύλες των ναών τους. Εγώ, ως υπήκοος ενός πρίγκιπα ο οποίος έγινε μέλος της Ιεράς Συμμαχίας, και ως εκπρόσωπος των δικαιωμάτων και των επιθυμιών ενός γερμανικού λαού, εκφράζω εδώ την προσδοκία και ελπίδα ότι οι Έλληνες θα βγουν νικητές από τον αγώνα τους, ή να τους εξασφαλιστεί μια συνθήκη που θα τους θέσει υπό την αιγίδα του ευρωπαϊκού δικαίου των Εθνών».

Τότε και ο ποιητής Wilhelm Müller συνέθεσε σειρά φιλελληνικών ποιημάτων με τον τίτλο «Τραγούδια των Ελλήνων». Το πρώτο απ’ αυτά δημοσιεύθηκε στην ανθελληνική εφημερίδα του Μέτερνιχ και άρχιζε έτσι :

«Μας ονόμασες επαναστάτες – πάντα έτσι ας μας καλείς!

Επάνω! Επάνω! Αυτό είναι το σύνθημα των Ελλήνων.

…. ….

Επάνω, αυτό είναι το σύνθημα των Ελλήνων το αιώνιο!

Ο υπέροχος ήχος αυτός ποτέ να μην ηχήσει μεσ’ την καρδιά σου.

Εσύ, κάτω στη λάσπη θα μένεις για πάντα και θα παρατηρείς του κόσμου τα συμβάντα»

Την 1η Αυγούστου 1821 ο καθηγητής φιλοσοφίας στο πανεπιστήμιο της  Λειψίας Wilhelm Traugott Krug δημοσίευσε ένα πύρινο άρθρο με τίτλο «Η αναγέννηση της Ελλάδας», στο οποίο εξέφραζε την υποστήριξή του στο «ελληνικό ζήτημα» και το οποίο είχε μεγάλη απήχηση στη γερμανική κοινή γνώμη. Η Ελλάδα αντιμετωπίστηκε ως νοσταλγικό ιδεώδες, ως ρομαντικά εξυψωμένη χώρα ελπίδων, ελεύθερης δημιουργίας και προόδου. Γράφει σε κάποιο σημείο ο καθηγητής Krug : «Όλη η Τουρκία έχει από καιρό προγραφεί από την κοινή γνώμη σαν κάτι άκρως άδικο που δεν υποφέρεται … Εάν λοιπόν μια ζηλότυπη και γεμάτη φόβο πολιτική των κυβερνήσεων θεωρεί τον Ελληνικό Αγώνα απελευθερώσεως άκαιρο για τους δικούς της σκοπούς, παρά ταύτα δεν θα πετύχει, παρ’ όλα τα σοφίσματά της, να κάνει τον κόσμο να πιστέψει ότι αυτός ο αγώνας είναι άδικος».

Στη χορεία των φιλελλήνων ανήκει και ο ποιητής Friedrich Schiller και ο Johann Wolfgang von Goethe, ο οποίος στο έργο του «Iphigenie auf Tauris» με τα λόγια «στέκομαι πολλές μέρες στο ακρογιάλι με την ψυχή αναζητώντας τη χώρα των Ελλήνων» ομολόγησε τη συμμετοχή του στο ελληνικό ζήτημα και κινητοποίησε πολλούς Γερμανούς να δείξουν την αλληλεγγύη τους με τους Έλληνες που επεδίωκαν την ανεξαρτησία τους.

Ιδιαίτερη μνεία θα ήθελα να κάνω σ’ έναν ποιητή που το 2020 συμπληρώθηκαν 250 χρόνια από τη γέννησή του και που, δυστυχώς, όπως συνέβη βέβαια και για άλλες προσωπικότητες του πνεύματος, λόγω της επιδημίας δεν έλαβαν χώρα οι τιμητικές εκδηλώσεις που τους οφείλουμε. Αναφέρομαι στον Friedrich Hölderlin (20 Μαρτίου 1770 – 7 Ιουνίου 1843), ο οποίος έγραψε το κείμενο Υπερίων ή Ο Ερημίτης στην Ελλάδα εμπνεόμενος από την επανάσταση των Ελλήνων εναντίον του Οθωμανικού ζυγού και ο οποίος ήταν ο πρώτος Ευρωπαίος συγγραφέας που μίλησε ανοιχτά για το ελληνικό ζήτημα, και μάλιστα αρκετά χρόνια πριν να ξεσπάσει η επανάσταση.

Το έργο – που κυκλοφόρησε σε δύο μικρούς τόμους το 1799 – το συνέθεσε ο Hölderlin με αφορμή τα Ορλωφικά (1770), έχει ως θέμα την απελευθέρωση των Ελλήνων από τους Οθωμανούς κατακτητές και εκεί δηλώνεται ξεκάθαρα από τον ποιητή ότι η απαίτηση των Ελλήνων για ανεξαρτησία είναι απολύτως δίκαιη.

 

Ο Hölderlin αντιμετωπίζει με ενσυναίσθηση το ελληνικό ζήτημα, όπως φαίνεται από απόσπασμα επιστολής του : «αγαπώ αυτή την Ελλάδα σε όλα. Κουβαλάει το χρώμα της καρδιάς μου. Όπου και να κοιτάξει κανείς είναι θαμμένη κάποια χαρά». Και σε άλλη επιστολή προς την αγαπημένη του Διοτίμα : «Και τώρα πολύ θα ήθελα να σε δω, κορίτσι μου! Να σε δω θα ήθελα και να κρατήσω τα χέρια σου πάνω στην καρδιά μου, που η χαρά της θα είναι σε λίγο απερίγραπτη! Γιατί σε μια εβδομάδα ίσως θα είναι ελεύθερη η ευγενής, η ιερή Πελοπόννησος».

Λίγο μετά την έκρηξη της Επανάστασης αποφασίστηκε μια έκδοση του έργου Υπερίων στα ελληνικά. Το μισό του ποσού που αναμενόταν να εισπραχθεί από την πώληση του βιβλίου θα ήταν στη διάθεση της Φιλελληνικής Ένωσης Στουτγκάρδης για την «υποστήριξη του απελευθερωτικού αγώνα της αξιολύπητης Ελλάδας, της πνευματικής πατρίδας των ποιητών».

Αλλά και η γερμανική δημόσια ζωή επηρεάστηκε στα χρόνια που ακολούθησαν από το πνεύμα της ελληνικής επανάστασης. Η τέχνη, η λογοτεχνία και η αρχιτεκτονική, όπως και η δημιουργία γερμανικού εθνικού αισθήματος διαμορφώθηκαν εξαιτίας του ελληνικού αγώνα ανεξαρτησίας. Ο βασιλιάς Λουδοβίκος ο Α΄ της Βαυαρίας, ο πατέρας του πρώτου βασιλιά της Ελλάδας, του Όθωνα, φαντάστηκε το Μόναχο σαν «μια Αθήνα στις όχθες του ποταμού Isar», κάτι που δείχνει την επιρροή του ελληνικού πολιτισμού.

Και εκτός Γερμανίας, όμως, η ελληνική επανάσταση άνοιξε το δρόμο για την κοινοβουλευτική και δημοκρατική εξέλιξη της Ευρώπης και επηρέασε αποφασιστικά την πορεία της ιστορίας.

Οπωσδήποτε η αναφορά στο γερμανικό φιλελληνισμό και κάποιους εκπροσώπους του δεν είναι ούτε κατά διάνοια εξαντλητική, για να μην αναφερθώ στο γεγονός ότι δεν έγινε μνεία σ’ εκείνους τους Γερμανούς φιλέλληνες που με το ξίφος τους πολέμησαν κοντά στους Έλληνες εμπνεόμενοι από το δίκαιο του αγώνα τους. Έστω και έτσι, όμως, ας θεωρηθεί ευχαριστήρια έκφραση απέναντι σ’ εκείνους τους ανθρώπους που πίστεψαν στα δίκαια ενός καταπιεσμένου λαού και θέλησαν να του σταθούν αρωγοί του.

25η Μαρτίου 1821 - 25η Μαρτίου 2021


 

Τρίτη 23 Μαρτίου 2021

ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

 Αγαπητοί γονείς, καλησπέρα σας!


Είχαμε ενημερώσει την Παρασκευή ότι ανοίγει το σχολείο για αυτή την τελευταία εβδομάδα πριν τις διακοπές του Πάσχα. Ο λόγος ήταν, σύμφωνα με τις οδηγίες του Kultusministerium, να πραγματοποιηθούν δοκιμαστικά γρήγορα τεστ για τον κορωνοϊό και να λειτουργήσει αυτή η εβδομάδα ως πρόβα για το διάστημα μετά τις διακοπές. Όσα σχολεία όμως δεν έχουν 
παραλάβει τα τεστ,  πρέπει να παραμείνουν κλειστά με εξ αποστάσεως εκπαίδευση, καθώς βρίσκεται σε ισχύ η οδηγία της τοπικής κυβέρνησης, η οποία λέει ότι τα σχολεία παραμένουν κλειστά όπου ο δείκτης νέων κρουσμάτων είναι πάνω από 100. Την απάντηση αυτή λάβαμε από τις σχολικές υπηρεσίες στις οποίες απευθυνθήκαμε. Για το λόγο αυτὀ 
συνεχίζουμε και εμείς με εξ αποστάσεως εκπαίδευση, επειδή δεν έχουμε παραλάβει ακόμη τα τεστ.
Προϋπόθεση για να ανοίξουν τα σχολεία είναι να πραγματοποιούνται δύο τεστ ανά εβδομάδα από τον κάθε συμμετέχοντα (μαθητές/μαθήτριες και εκπαιδευτικούς) και προϋπόθεση για να πραγματοποιηθούν τα τεστ είναι η 
συγκατάθεση των γονέων-κηδεμόνων των ανήλικων μαθητών/μαθητριών ή των ίδιων των ενήλικων μαθητών/μαθητριών και εκπαιδευτικών.
Σας αποστέλλουμε ενημερωτικό έντυπο καθώς και το έντυπο της συγκατάθεσης, όπως μας απεστάλη από το Kultusministerium. Πρέπει να είμαστε έτοιμοι για την περίπτωση που φτάσουν τα τεστ, ίσως και πριν τις διακοπές του Πάσχα.


Με εκτίμηση

Φοίβος Χατζημιχαήλ





Κυριακή 10 Ιανουαρίου 2021

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΑΠΟ 11.01.2021

     Αγαπητοί γονείς και μαθητές, καλησπέρα και καλή χρονιά!


    Σύμφωνα με τις αποφάσεις του Kultusministerium και του Συντονιστή Εκπαίδευσης Βερολίνου τα μαθήματα από τις 11-01-2021 θα συνεχιστούν διαδικτυακά με εξ αποστάσεως διδασκαλία.

    Με εντολή του Συντονιστή τη Δευτέρα 11-01 και την Τρίτη 12-01 οι εκπαιδευτικοί πρέπει να βρίσκονται στο σχολείο για να προγραμματίσουν τόσο την εξ αποστάσεως εκπαιδευτική διαδικασία όσο και θέματα σχετικά με τη λήξη του α΄τετραμήνου. 

    Επομένως, τα μαθήματα θα αρχίσουν την Τετάρτη 13-01-2021. Το πρόγραμμα των μαθημάτων θα ανακοινωθεί στα παιδιά σε επόμενο μήνυμα.

    Σας ευχόμαστε υγεία και κάθε καλό για τη νέα χρονιά!


Με εκτίμηση

Φοίβος Χατζημιχαήλ

Σάββατο 21 Νοεμβρίου 2020

2500 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΑΧΗ ΤΩΝ ΘΕΡΜΟΠΥΛΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΝΑΥΜΑΧΙΑ ΤΗΣ ΣΑΛΑΜΙΝΑΣ

(Από την Παναγιώτα Αλατζόγλου, φιλόλογο του Ελληνικού Λυκείου Αννοβέρου)

    Αφορμή για το παρόν κείμενο αποτέλεσε ένα αναμνηστικό νόμισμα που στάλθηκε στο σχολείο μας από το Ίδρυμα Μαριάννα Βαρδινογιάννη και το οποίο εκδόθηκε για την επέτειο των 2500 χρόνων από δύο μεγάλης ιστορικής σημασίας γεγονότα: τη μάχη των Θερμοπυλών και τη Ναυμαχία της Σαλαμίνας.

    Και τα δύο αυτά ιστορικά γεγονότα εντάσσονται στο πλαίσιο των Περσικών Πολέμων (490-479 π.Χ.) που μας περιέγραψε με ενάργεια ο Ηρόδοτος (τη μάχη των Θερμοπυλών στο 7ο βιβλίο των Ιστοριών του, στις παρ. 201-239 και τη ναυμαχία της Σαλαμίνας στο 8ο βιβλίο των Ιστοριών του, στις παρ. 56-96), και που αντικατοπτρίζουν τη σύγκρουση δυο διαμετρικά αντίθετων κόσμων: τον κόσμο της Ανατολής αφενός με το δεσποτισμό, την απληστία, την αυθαιρεσία και την αλαζονεία των Περσών, στάση που με μαθηματική ακρίβεια οδηγεί στην ύβρη, τη νέμεση και την τιμωρία και τον ελληνικό κόσμο αφετέρου με την ανθρωποκεντρική θεώρηση της ζωής, την αγάπη για ελευθερία, την αρετή του μέτρου, της σωφροσύνης, του σεβασμού στα θεία, του σεβασμού στην πατρίδα και την οικογένεια και την ακλόνητη πίστη στις ηθικές επιταγές.

    Απέναντι σ’ έναν εχθρό που η αριθμητική του υπεροχή ήταν συντριπτική αντέταξαν οι Έλληνες, τόσο στις Θερμοπύλες όσο και στη Σαλαμίνα, τη σύμπνοιά τους, την αυταπάρνησή τους, της στρατηγική τους ευφυΐα και την εφευρετικότητά τους και κατάφεραν να διαφυλάξουν έναν  πολιτισμό που τα επόμενα χρόνια έμελλε να ανθίσει και να καθορίσει με την καθολικότητα των ιδεών του και των αρχών του ολόκληρο τον αρχαίο κόσμο, ιδέες και αρχές που στη συνέχεια μεταλαμπαδεύτηκαν και στη σύγχρονη εποχή.

    Και δεν είναι μόνο οι νίκες (όπως στη ναυμαχία της Σαλαμίνας) που οφείλονται στην ανωτερότητα των κινήτρων και στο δίκαιο του σκοπού, αλλά και οι ήττες (όπως στις Θερμοπύλες) που καταξιώθηκαν στη συνείδηση σύγχρονων και μεταγενέστερων ως νίκες ηθικές, συνειδητές θυσίες και εκδηλώσεις συνέπειας, αρετής, πατριωτισμού και ελευθερίας ή ηθικές δοκιμασίες που λειτουργούν διδακτικά. Γιατί ο αγώνας των Ελλήνων δεν έγινε μόνο για την προάσπιση βωμών και εστιών, αλλά και για τη διάσωση ενός τρόπου ζωής, μιας κοσμοθεωρίας και ενός ολόκληρου πολιτισμού απέναντι στον ανατολικό ολοκληρωτισμό.

    Πριν από τα περσικά οι περισσότερες ελληνικές πόλεις παρέμειναν σε σημαντικό βαθμό απομονωμένες, συντηρητικές και εσωστρεφείς. Ο κοινός αγώνας γέννησε μια νέα, περισσότερο συλλογική και εξωστρεφή προοπτική. Ειδικά η Αθήνα, πριν από τα περσικά, αποτελούσε ένα παράδειγμα ιδιάζον, όπου ο πειραματισμός με τη δημοκρατία αργούσε ακόμη να αποδώσει καρπούς. Μετά τα περσικά εξελίχθηκε σε μια τολμηρή δημοκρατία, στο πλαίσιο της οποίας αναδείχθηκαν  μορφές του μεγέθους ενός Περικλή, ενός Θουκυδίδη, Σωκράτη, Πλάτωνα, Σοφοκλή, Αισχύλου που συνέβαλαν στα πολιτικά, φιλοσοφικά και κοινωνικά επιτεύγματα των Ελλήνων. Επιτεύγματα που αργότερα μέσω της Ρώμης διαδόθηκαν και εδραιώθηκαν σ’ ολόκληρη τη δυτική Μεσόγειο και την Ευρώπη και αποτέλεσαν τις βάσεις του ευρωπαϊκού και νεοελληνικού πολιτισμού.

    Είναι, λοιπόν, η επέτειος των 2500 χρόνων από τη Μάχη των Θερμοπυλών και τη Ναυμαχία της Σαλαμίνας αφορμή για υπερηφάνεια από τη μια και από την άλλη απόδοση


Τιμή(ς) σ’ εκείνους όπου στην ζωή των

Ώρισαν και φυλάγουν Θερμοπύλες.

Ποτέ από το χρέος μη κινούντες

Δίκαιοι κ’ ίσιοι σ’ όλες των τες πράξεις

Και περισσότερη τιμή τούς πρέπει

Όταν προβλέπουν (και πολλοί προβλέπουν)

Πως ο Εφιάλτης θα φανεί στο τέλος,

Κ’ οι Μήδοι επί τέλους θα διαβούνε

 

Όπως τόσο όμορφα τους θυμάται ο Καβάφης.

    Μία ευχάριστη έκπληξη μας περίμενε πριν από λίγες ημέρες. Εστάλη ως δώρο στο σχολείο μας, το Ελληνικό Λύκειο Αννοβέρου, από το Ίδρυμα Μαριάννα Β. Βαρδινογιάννη ένα συλλεκτικό αναμνηστικό επετειακό νόμισμα των 2 Ευρώ εις ανάμνησιν της επετείου των 2500 χρόνων από τη Μάχη των Θερμοπυλών και τη Ναυμαχία της Σαλαμίνας και των αιώνιων αξιών που συμβολίζουν.

    Ευχαριστούμε και από αυτή τη θέση το Ίδρυμα Μαριάννα Β. Βαρδινογιάννη, πέρα από την ευχαριστήρια επιστολή που αποστείλαμε, για αυτή την όμορφη πρωτοβουλία.

Παρασκευή 9 Οκτωβρίου 2020

ΓΙΑΤΙ ΤΗΝ «ΑΝΤΙΓΟΝΗ»;

(Από την Παναγιώτα Αλατζόγλου, φιλόλογο του Ελληνικού Λυκείου Αννοβέρου)

    Υπάρχουν κείμενα της παγκόσμιας λογοτεχνίας που, όσα χρόνια κι αν περάσουν, παραμένουν φρέσκα, επίκαιρα, σαν να έχει καταφέρει ο δημιουργός τους να δει στο μέλλον. Κι αυτό γιατί περιγράφουν συγκρούσεις, χειρισμό καταστάσεων και σκέψεις που από την αρχή της ιστορίας προσιδιάζουν στην ανθρώπινη φύση και ανήκουν στην κοινωνική ζωή. Επηρεάζονται δε εντελώς επιφανειακά από το πνεύμα της κάθε εποχής και τις ιστορικές μεταβολές.

    Ας φαντασθούμε έναν άνθρωπο, ο οποίος, ανεπηρέαστος από την κρατική εξουσία, δρα σύμφωνα με τη συνείδησή του και τις πεποιθήσεις του. Ο οποίος, μάλιστα, στρέφεται ενάντια στο θείο του, οδηγεί τον ίδιο σε συγκρούσεις εσωτερικές, και θυσιάζει και τη ζωή του – μόνο και μόνο για να μείνει συνεπής στα ιδανικά του. Αυτός ο άνθρωπος μάλιστα δεν ζει έξω από την κοινωνία, δεν κινείται από έναν ματαιόδοξο και εγωκεντρικό ιδεαλισμό, αλλά το μόνο που επιδιώκει είναι να ενεργεί σύμφωνα με τους νόμους της κοινής με τους άλλους ζωής. Όχι αναρχία, αλλά κοινωνική αρμονία σε συμφωνία με τους θεϊκούς και ανθρώπινους νόμους είναι ο στόχος της σοφόκλειας Αντιγόνης.

    Εδώ θα ανοίξω μια παρένθεση και θα υποστηρίξω την άποψη που μόλις προανέφερα με μια αναφορά στον «Πρωταγόρα» του Πλάτωνα. Σ’ αυτό το κείμενο διαβάζουμε έναν μύθο που λέει ότι στην αρχή του κόσμου, ενώ οι άνθρωποι είχαν λάβει τη φωτιά και την τεχνική γνώση από τον Προμηθέα, ενώ κατείχαν το λόγο, τη γλώσσα και τη λογική, δεν μπορούσαν να ζήσουν σαν άνθρωποι. Είτε εξοντώνονταν από τα ζώα είτε συγκεντρώνονταν σε πόλεις, αλλά εκεί αλληλοσκοτώνονταν. Ο Δίας τους έβγαλε απ’ αυτή την κατάσταση δίνοντάς τους την Αιδώ και τη Δίκη, αχώριστες μεταξύ τους, αφού η μια δημιουργούσε το σεβασμό για την άλλη. Η Αιδώς, η αξιοπρέπεια, που μεταφράζεται και ως σεμνότητα, ντροπή ή τιμή ανάλογα με την περίσταση, είναι (σήμερα) μια χαμένη αρετή, γιατί είναι αρετή συλλογική, που προκύπτει από τη ζωή σε κοινωνία. Η Αιδώς είναι η ενστικτώδης αίσθηση για το τι πρέπει να κάνουμε, ώστε να φανούμε αντάξιοι του βλέμματος του άλλου. Είναι η ιδέα ότι ο άνθρωπος τρέφεται και από το συλλογικό, το οποίο δεν τον αλλοιώνει, αλλά στερεώνει την ύπαρξή του. Η ιδέα ότι κάθε ανθρώπινη ομάδα υφίσταται μόνο αν λάβει υπόψη της και αναγνωρίσει συνειδητά το χρέος του καθενός μας προς αυτή τη συλλογικότητα, προς αυτούς που μας περιβάλλουν, αυτούς που υπήρξαν πριν από μας και αυτούς που θα έρθουν μετά, πράγμα απαραίτητο για τη ζωή σε κοινωνία, για κάθε αξιοπρεπή και δημιουργική ανθρώπινη ζωή.

    Το να επαναφέρουμε στη μόδα της εποχής μας αυτή την αρχαία αρετή, την αιδώ, να την ξανασκεφτούμε σ’ ένα σύγχρονο κόσμο που αναγνωρίζει την ιστορία και τις ρίζες του, θα μπορούσε να είναι το πρόγραμμα ενός νέου ανθρωπισμού : μια πρόκληση για τον αιώνα που ξεκίνησε, για το παρόν των γενεών μας και για εκείνες που θα ακολουθήσουν.

    Κλείνω την παρένθεση για να προσθέσω ότι η Αντιγόνη δεν είναι καμιά καταθλιπτική που επιδιώκει το θάνατο, αντίθετα αγαπάει τη ζωή. Σήμερα ίσως την ονομάζαμε συντηρητική στο θέμα των αξιών που πρεσβεύει. Ωστόσο δεν παίρνει υπόψη της το τι χάνει με τη δράση της, αντίθετα είναι έτοιμη να υποστεί τις συνέπειες των επιλογών της, όσο ολέθριες κι αν είναι.

    Η ιδέα ότι ο άνθρωπος είναι υπεύθυνος για τον τρόπο με τον οποίο χειρίζεται τις καταστάσεις και ότι δεν είναι απλώς υποχείριο θεϊκών εντολών είναι το βασικό θέμα του πρώτου στάσιμου (=άσμα που τραγουδούσε ο χορός των Θηβαίων γερόντων <στη συγκεκριμένη τραγωδία>, όταν πια έχει πάρει τη θέση του (στάσιν) στην ορχήστρα και το οποίο συνόδευε με χορευτικές κινήσεις)

    Πολλά τα δεινά κουδέν ανθρώπου δεινότερον πέλει

    (Πολλά γεννούν το δέος. Το μέγα δέος ο άνθρωπος γεννά)

    Αυτή ακριβώς η ιδέα αποτελεί το θεμέλιο λίθο του ευρωπαϊκού σκέπτεσθαι, πάνω σ’ αυτή την ιδέα στηρίχθηκε ο ευρωπαϊκός ανθρωπισμός, που με τη σειρά του βάζει στο κέντρο του ενδιαφέροντος τον άνθρωπο, ο οποίος είναι ικανός τόσο για το καλό όσο και για το χειρότερο κακό. Κι αυτή ακριβώς είναι η επιδίωξη της ανθρωπιστικής παιδείας : να οδηγήσει τον άνθρωπο με τη βοήθεια των κλασικών κειμένων στην επιλογή του καλού. Αυτός είναι και ο στόχος της «Αντιγόνης».

    Το άλλο τραγικό πρόσωπο της ιστορίας είναι ο Κρέων, αδελφός της Ιοκάστης, θείος της Αντιγόνης, ο οποίος μετά τον αμοιβαίο θάνατο του Ετεοκλή και του Πολυνείκη ανεβαίνει στο θρόνο της Θήβας. Η διαταγή του να μην ταφεί ο Πολυνείκης, αλλά να γίνει βορά στα όρνια το νεκρό κορμί του, ερχόταν σε έντονη αντίθεση με κάθε έννοια τιμής και θεϊκών επιταγών, που για τους Έλληνες ήταν αξίες ιερές. Μόνο η ταφή εξασφάλιζε ότι ο νεκρός θα γινόταν δεκτός στον κάτω κόσμο. Σαφώς και τα ήξερε όλα αυτά ο Κρέων, αλλά η απόφασή του αυτή στόχευε στο να κάνει σαφή την ισχύ του, την αποφασιστικότητά του και την ικανότητά του να επιβληθεί ως ο νέος άρχοντας των Θηβών. Θεώρησε καθήκον του και απολύτως νόμιμο να ρυθμίσει με δικούς του κανόνες και νόμους τις τύχες της πόλης μετά τον πόλεμο. Αυτή η νέα τάξη πραγμάτων θα έπρεπε, κατά την άποψή του, να στηρίζεται σε νέους νόμους, οι οποίοι, με την απαγόρευση, για παράδειγμα, της ταφής του Πολυνείκη (αυτό του άξιζε, γιατί στράφηκε κατά της πατρίδας του) στρέφονταν και ενάντια στους θεούς. Απ’ αυτή την οπτική ήταν ο Κρέων ίσως «επαναστατικότερος» της Αντιγόνης, γιατί θεώρησε τη σκληρότητα και την αποφασιστικότητά του θετικές ιδιότητες ενός υπεύθυνου κυβερνήτη, που δεν δίστασε να έρθει αντιμέτωπος με τους κανόνες της παράδοσης. Από το λαό περίμενε αφοσίωση και σεβασμό απέναντι στις πολιτικές του ρυθμίσεις.

    Η ουδέτερη στάση του χορού ενισχύει τη θέση του Κρέοντα και την αυταρχικότητα με την οποία θέλει να κυβερνήσει. Θα μπορούσε εύκολα κανείς να κάνει τη σύγκριση με το σήμερα, τηρουμένων των αναλογιών : η αποχή από την εκλογική διαδικασία ενισχύει τη θέση του μελλοντικού νικητή των εκλογών.

    Η «Αντιγόνη» ανήκει στο λογοτεχνικό κανόνα της Δύσης, γιατί σ’ αυτή την τραγωδία παρουσιάζονται το τραγικό, το θάρρος, η αποτυχία, η ενοχή της ανθρώπινης δράσης μέσα σε κοινωνικά και πολιτικά συμφραζόμενα. Και δεν είναι τυχαία η επιλογή της για διδασκαλία στο σχολείο, είτε πρόκειται για το ελληνικό σχολείο είτε για οποιοδήποτε άλλο στην Ευρώπη, ούτε το γεγονός ότι διδάσκεται εδώ και πολλές δεκαετίες. Την «Αντιγόνη» διδάχτηκα κι εγώ ως μαθήτρια, την «Αντιγόνη» διδάσκω και ως δασκάλα εδώ και 37 χρόνια.

Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου 2020

ΜΟΝΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ...

O συγγραφέας Ζακ Λακαριέρ έλεγε:

«Στην Ελληνική υπάρχει ένας ίλιγγος λέξεων, διότι μόνον αυτή εξερεύνησε, κατέγραψε και ανέλυσε τις ενδότατες διαδικασίες της ομιλίας και της γλώσσης, όσο καμία άλλη γλώσσα».

 Προσέξτε, λοιπόν, κάτι:

«OΙΑ ΗΩ Ω ΥΙΕ ΑΕΙ ΕΙ», που σημαίνει: «Όπως η αυγή, γιε μου να είσαι πάντα!».

Έξι (6) λέξεις, δεκατέσσερα (14) φωνήεντα, μια φράση.

Ούτε ένα σύμφωνο, σε μια πλήρη φράση! Σε ποια άλλη γλώσσα μπορεί να συμβεί αυτό; Μάλλον μόνον στην Ελληνική

 

ΙΑ σημαίνει όπως

 

ΗΩ είναι η αυγή

 

Ω ΥΙΕ γιε μου

 

ΑΕΙ ΕΙ Να είσαι πάντα!


Δευτέρα 31 Αυγούστου 2020

ΚΑΛΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ!

Αγαπητοί μαθητές και μαθήτριες,

Αγαπητοί εκπαιδευτικοί,

 

με την ευκαιρία έναρξης της σχολικής χρονιάς σας καλωσορίζουμε στο Ελληνικό Λύκειό μας και σας ευχόμαστε μία νέα δημιουργική χρονιά προόδου και επιτυχιών!

 

Για τους μαθητές και τις μαθήτριες η πρώτη μέρα του σχολικού έτους είναι ιδιαίτερα σημαντική, διότι αποτελεί αφετηρία νέων στόχων και συνοδεύεται από ελπίδες και προσδοκίες. Τους καλούμε σε μία συνεπή και επιμελή προσπάθεια, αξιοποιώντας κάθε ευκαιρία που τους παρέχεται για μάθηση και τους διαβεβαιώνουμε πως θα έχουν δίπλα τους, ως υποστηρικτές και συμπαραστάτες τους καθηγητές τους.

 

Και γι’ αυτό ευχαριστούμε όλους τους εκπαιδευτικούς και τον καθένα χωριστά, που με το ζήλο, την ευσυνειδησία και την ευαισθησία που αρμόζει σε κάθε λειτουργό καθοδηγούν και στηρίζουν τους μαθητές και τις μαθήτριές μας.

 

Αγαπητοί γονείς και κηδεμόνες,

σας ευχόμαστε καλή δύναμη, υγεία, και αντοχή στον αδιάκοπο αγώνα για την πρόοδο των παιδιών σας.

 

Ας συνεργαστούμε όλοι και ας καταβάλουμε την μέγιστη δυνατή προσπάθεια για να πετύχουμε τον κοινό μας στόχο, την «Καλή σχολική χρονιά»!



Η Επιτροπή του Ελληνικού Λυκείου Αννοβέρου



Τρίτη 30 Ιουνίου 2020

Δευτέρα 22 Ιουνίου 2020

ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

Μετά από ψήφιση του ν/σ του Υπουργείου Παιδείας σας γνωστοποιούμε το ωρολόγιο πρόγραμμα των μαθημάτων των Α΄, Β΄ και Γ΄ τάξεων Γενικού Λυκείου

Οι αλλαγές  θα ισχύσουν από το επόμενο σχολικό έτος στο Λύκειο.

Ειδικότερα, πρόκειται για τις εξής αλλαγές:




Παρασκευή 15 Μαΐου 2020

ΓΙΑΤΙ ΕΠΕΛΕΞΑ ΝΑ ΔΙΔΑΞΩ ΑΝΑΧΑΡΣΙ

Από την Παναγιώτα Αλατζόγλου
φιλόλογο του Ελληνικού Λυκείου Αννοβέρου
12/05/2020

Μ' αυτή την πρόταση θα ήθελα να δείξω ότι η επιλογή κειμένων για τη διδασκαλία της αρχαίας ελληνικής στο λύκειο θα μπορούσε να είναι διαφορετική από την μέχρι και σήμερα ισχύουσα. Η πρότασή μου αυτή δεν υποτιμά καθόλου τα Ελληνικά του Ξενοφώντα και την Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου του Θουκυδίδη, αποσπάσματα των οποίων διδάχθηκαν οι μαθητές της Α΄ τάξης του Λυκείου. Πώς θα μπορούσα άλλωστε; Πρόκειται για συγγραφείς καταξιωμένους που “άνδρωσαν” γενιές και γενιές Ελληνίδων και Ελλήνων, και όχι μόνο, που είναι κλασικοί, διαχρονικοί  και μας αφορούν όλους.
Ας μου επιτραπεί, όμως, να εκφράσω δύο επιφυλάξεις: η μια έχει να κάνει με τη θεματική, που είναι ο πόλεμος, και η άλλη, απόρροια της πρώτης, το αποδεδειγμένα μειωμένο ενδιαφέρον που δείχνουν οι μαθητές. Έχει, άραγε, αυτό το μειωμένο ενδιαφέρον να κάνει μόνο με την εν γένει αδιαφορία για το μάθημα των αρχαίων ελληνικών ή και η επιλογή του θέματος παίζει κάποιο ρόλο;
Σκέφτομαι ακόμη πως ίσως οι δεκαπεντάχρονοι μαθητές μου δεν έχουν την απαιτούμενη ωριμότητα, λόγω ηλικίας, να εμβαθύνουν και να εστιάσουν στην ουσία των κειμένων του Ξενοφώντα και του Θουκυδίδη και μένουν μόνο στην επιφάνεια, στις συγκρούσεις αντίπαλων πολιτικών ομάδων και εχθρικά διακείμενων κρατών. Και νομίζω πως, αν στη θέση αυτών των κειμένων διδάσκονταν κάποια άλλα που με κάποιο τρόπο έχουν αμεσότερη σχέση με τα ενδιαφέροντα των σημερινών εφήβων, θα είχαμε ίσως καλύτερα αποτελέσματα.
Μ' αυτόν τον προβληματισμό και αναζητώντας κείμενα, για να διδάξω γραμματική και συντακτικό, εντόπισα τον Ανάχαρσι ή Περί Γυμνασίων του Λουκιανού. Ο Λουκιανός από τα Σαμόσατα (Συρία) έζησε το 2ο μ.Χ. αι. (από το 120 μέχρι το 180 μ.Χ.) και δεν είχε ως μητρική γλώσσα την ελληνική. Την έμαθε, όμως, τόσο καλά που τα κείμενά του ξεχωρίζουν για το πλούσιο λεξιλόγιό τους και την εξαιρετική  χρήση της αρχαίας ελληνικής. Παλαιότερα, στα γυμνάσιά μας διδασκόταν ο Λουκιανός από μετάφραση, θαρρώ. Που σημαίνει ότι θεωρήθηκε πως τα κείμενά του έχουν να δώσουν κάτι στους νεαρούς μαθητές. Αυτή τη γνώμη σχημάτισα κι εγώ, διαβάζοντας τον Ανάχαρσι.
Ποιο είναι το θέμα του;
Ο Ανάχαρσις είναι Σκύθης ηγεμόνας, ο οποίος κάνει ένα ταξίδι στην Ελλάδα του 6ου π.Χ. αι. Συνδέεται φιλικά με τον Σόλωνα, τον Αθηναίο νομοθέτη, και μαζί πηγαίνουν στην Ολυμπία να παρακολουθήσουν τους Ολυμπιακούς αγώνες. Όλα όσα συμβαίνουν εκεί του είναι ανοίκεια του Ανάχαρσι, ο οποίος, επειδή δεν καταλαβαίνει το πνεύμα των αγώνων, είναι επικριτικός και συχνότατα γελειοποιεί με τις παρατηρήσεις του τα συμβαίνοντα στον αθλητικό χώρο. Αυτό δίνει την αφορμή στον Σόλωνα να του εξηγήσει τον τρόπο ζωής και τα “πιστεύω” των Ελλήνων. Τον πείθει για την αξία του αθλητικού ιδεώδους, αλλά και όλη η περιρρέουσα ατμόσφαιρα επηρρεάζει τον Ανάχαρσι τόσο θετικά, ώστε να θέλει, επιστρέφοντας στην πατρίδα του, να εφαρμόσει και εκεί τις ελληνικές πρακτικές.
Διδάσκοντας, λοιπόν, τον Ανάχαρσι στους μαθητές μου (και μάλιστα από απόσταση λόγω της επιδημίας), έχω την ευκαιρία να μιλήσω για τους ολυμπιακούς αγώνες της αρχαιότητας, να αναφερθώ στο πνεύμα τους, στους στόχους που επιδιώκονταν, να κάνω συγκρίσεις με τους σημερινούς ολυμπιακούς αγώνες, αλλά και να δώσω τη δυνατότητα στα παιδιά να μιλήσουν και να καταθέσουν τη δική τους άποψη για τον αθλητισμό και μέσα από την προσωπική τους ενασχόληση μ' αυτόν.
Κυρίως, όμως, να συνειδητοποιήσουν ότι ο αθλητισμός δεν έχει να κάνει μόνο με τη σωματική άσκηση, αλλά και με την ψυχική και με την πνευματική καλλιέργεια, διαβάζοντας τις απόψεις που κατατίθενται στο κείμενο του Λουκιανού. Να γνωρίσουν ότι οι Ολυμπιακοί αγώνες στην αρχαιότητα, εκτός του ότι εγκαινίαζαν μια περίοδο εκεχειρίας, έδιναν τη δυνατότητα στους Έλληνες να συναντηθούν, να γνωριστούν και να συνάψουν σχέσεις φιλικές. Επιπλέον ότι οι αγώνες πλαισιώνονταν και από άλλες εκδηλώσεις : ο Ηρόδοτος διάβασε στην Ολυμπία για πρώτη φορά την Ιστορία του, ο Αισχύλος εκεί απήγγειλε την τραγωδία ¨Πέρσες” μόλις την πρωτόγραψε, ο Πίνδαρος πήγαινε εκεί για να εμπνευστεί από τους αγώνες και τους αθλητές και να γράψει τις ωδές του. Από εκεί πέρασαν αμέτρητοι σπουδαίοι ρήτορες, φιλόσοφοι, πολιτικοί, καλλιτέχνες που συγκέντρωναν γύρω τους επίσης ένα ενθουσιώδες κοινό. Στην Ολυμπία συνηθιζόταν να βγάζουν και πολιτικούς λόγους για επίκαιρα θέματα που απασχολούσαν το πανελλήνιο και συχνά κλείνονταν συμφωνίες και υπογράφονταν συνθήκες.
Επρόκειτο, λοιπόν, για ένα γεγονός υψίστης σημασίας, για ένα γεγονός με γενικότερο πολιτισμικό ενδιαφέρον.
Έτσι : διδάσκοντας τον Ανάχαρσι  έχω την ευκαιρία να αναφερθώ σε πολλές όψεις της ζωής στην αρχαιότητα, με όχημα ένα κείμενο που ναι μεν είναι γραμμένο στη αρχαία ελληνική, αλλά η κατανόησή του (σαφώς με τη βοήθεια της δασκάλας) δεν συνιστά ιδιαίτερη δυσκολία, είναι πιο κοντά στα ενδιαφέροντα των εφήβων, αλλά και εμφορείται ιδεών που μπορούν να επηρρεάσουν θετικά και να υιοθετηθούν από τους μαθητές μου.
Και αυτός είναι εν τέλει ο στόχος μας, έτσι δεν είναι; Να ζωντανέψουμε στο σχολείο, με τη βοήθεια των κειμένων, όλα εκείνα τα στοιχεία της παράδοσής μας που μπορούν να γίνουν οδηγοί και συμπαραστάτες των παιδιών μας στην περιπέτεια της ζωής

Τρίτη 28 Απριλίου 2020

ΚΑΝΟΝΕΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΥ COVID-19

Niedersächsisches Kultusministerium
Presseinformation vom 24.04.2020


Niedersächsischer Rahmenhygieneplan Corona Schule -Tonne: 
„Praxistaugliches Werkzeug beim schrittweisen Wiederhochfahren der Schulen“



Das Kultusministerium hat den „Niedersächsischen Rahmenhygieneplan 
Corona Schule“ veröffentlicht und allen Schulen des Landes 
zugeschickt. Dieser Rahmenhygieneplan ist gemeinsam mit den Kommunalen 
Spitzenverbänden und dem Niedersächsischen Landesgesundheitsamt 
entstanden.

Niedersachsens Kultusminister Grant Hendrik Tonne: „Die Schul- und Hygieneexperten des Landes und die Vertreter der für die Umsetzung vor Ort zuständigen Schulträger haben damit gemeinsam einen wichtigen Baustein für die Wiederaufnahme des Schulbetriebs geliefert. Dafür bedanke ich mich sehr herzlich.“

Auf zehn Seiten werden Hygienemaßnahmen für Klassenräume und die Sanitärbereiche ebenso erörtert, wie die Gültigkeit der Abstandsregelungen im Unterricht und in den Pausen unterstrichen. Im Unterricht müssen die Tische so gestellt werden, dass ein Mindestabstand von 1,50 Metern zwischen den Schülerinnen und Schülern gewährleistet ist. Zudem ist die Schülerzahl auf nicht mehr als 16 zu 
begrenzen. Als Orientierung gilt bei der Klassenbildung daher, dass lediglich die Hälfe der Ausgangsklasse unterrichtet wird („halbe Klassen“). Partner- und Gruppenarbeit dürfen nur unter Einhaltung der Hygiene- und Abstandsregeln erfolgen.

Auch in den Pausen und unmittelbar vor Unterrichtsbeginn respektive unmittelbar nach Unterrichtsschluss muss gewährleistet sein, dass Abstand gehalten wird. Versetzte Pausenzeiten können vermeiden, dass zu viele Schülerinnen und Schüler zeitgleich die Sanitärräume aufsuchen. Aufsichtspflichten müssen im Hinblick auf veränderte 
Pausensituationen angepasst werden, heißt es im „Niedersächsischen Rahmenhygieneplan Corona Schule“.

„Mit dem Rahmenhygieneplan geben wir den Schulleitungen ein praxistaugliches Werkzeug und eine Orientierung beim schrittweisen Wiederhochfahren an die Hand. Er betont auch die unterschiedlichen Zuständigkeiten“, so Niedersachsens Kultusminister. „Der Rahmenhygieneplan ist die Grundlage für das Durchführen von Prüfungen und Unterricht unter Corona-Bedingungen. Gesundheit schützen, Infektionen verhindern, Hygiene gewährleisten stehen auf unserer 
Prioritätenliste. Die notwendige Unterstützung der Schulträger ist zudem zugesagt, auch das ist ein gutes wie notwendiges Signal an Schülerschaft, Schulleiter und Lehrkräfte“, erläutert Tonne.

Mund-Nasen-Schutz (MNS) oder eine textile Barriere 
(Mund-Nasen-Bedeckung/MNB/Behelfsmasken) können in den Pausen getragen werden. Im Unterricht ist das Tragen von Masken nicht erforderlich, da der Sicherheitsabstand gewährleistet ist. Mund-Nasen-Bedeckung als Pflicht gilt in Niedersachsen für Fahrgäste des Personenverkehrs sowie 
beim Einkaufen.

Der „Niedersächsischen Rahmenhygieneplan Corona Schule“ ist hier: 
https://www.mk.niedersachsen.de/startseite/aktuelles/basisinformationen_zu_covid_19_corona/fragen_und_antworten_zu_einrichtungsschliessung_und_notbetreuung_fur_schulen/fragen-und-antworten-zu-einrichtungsschliessung-und-notbetreuung-fur-schulen-186236.html 

Eine Online-Checkliste zum Rahmenhygieneplan für Schulleitungen steht hier:
https://www.landesschulbehoerde-niedersachsen.de/themen/aktuell-coronavirus/checkliste-corona-hygiene/checkliste-hygieneplan
Weitere Materialien finden die Schulen hier:
http://www.aug-nds.de/?id=2357

Soweit erforderlich wird der Rahmenhygieneplan fortgeschrieben.

Am kommenden Montag, 27. April 2020, beginnt die behutsame Wiederaufnahme des Schulbetriebs für die Abschlussklassen mit Präsenzunterricht in den allgemein und berufsbildenden Schulen mit einer Phase der Vorbereitung auf die Abiturprüfungen sowie die Abschlussprüfungen des Sekundarbereiches I. Diese Vorbereitungszeit trotz Corona-Krise ergibt sich durch die Verschiebung der Abschlussprüfungen:

Der erste Haupttermin für die schriftliche Abiturprüfung steht am 11. Mai 2020 im Fach Geschichte an. Die schriftlichen Abschlussprüfungen zum Erwerb des Förderschulabschlusses Lernen, des Hauptschulabschlusses, des Realschulabschlusses und des erweiterten Sekundarabschlusses I finden vom 20. bis 28. Mai statt.

Kontakt:

Sebastian Schumacher, 0511 120 7148

Mit freundlichen Grüßen
Ines Buchmann
Niedersächsisches Kultusministerium

Referat Presse- und Öffentlichkeitsarbeit
- Publikationen, Veranstaltungen und Messen -
Hans-Böckler-Allee 5, 30173 Hannover

E-Mail: ines.buchmann@mk.niedersachsen.de